Przepływy pieniężne
Przepływy pieniężne (ang. cash flow) to narzędzie, które pozwala Ci śledzić i prognozować ruch pieniędzy w projekcie. Dzięki niemu zobaczysz, kiedy spodziewać się wpływów ze sprzedaży i kiedy przypadają terminy płatności za koszty — zarówno te już zafakturowane, jak i te dopiero planowane na podstawie budżetu.
System łączy dane z trzech źródeł: budżetu projektu, wystawionych faktur i dokonanych płatności, aby dać Ci pełny obraz finansów projektu — od pierwotnych założeń po rzeczywiste rozliczenia.
Jakie dane zobaczysz w przepływach?
Przepływy pieniężne składają się z kilku kategorii, które razem tworzą kompletny obraz finansowy projektu:
| Kategoria | Co oznacza |
|---|---|
| Koszty budżetowe | Planowane koszty wynikające z budżetu projektu |
| Sprzedaż budżetowa | Planowane przychody wynikające z kontraktów |
| Koszty opłacone | Koszty, za które już zapłacono |
| Koszty nieopłacone | Koszty zafakturowane, ale jeszcze nieopłacone |
| Sprzedaż opłacona | Przychody, które już wpłynęły |
| Sprzedaż nieopłacona | Przychody zafakturowane, ale jeszcze nieotrzymane |
| Koszty planowane | Prognoza przyszłych kosztów łącząca budżet z rzeczywistymi fakturami |
Koszty budżetowe
Koszty budżetowe to Twoje pierwotne założenia finansowe dotyczące projektu. System oblicza je na podstawie pozycji w budżecie projektu.
Jak to działa:
- Każda pozycja budżetowa ma opcjonalny czas trwania (daty od/do). Jeśli ich nie podasz, system przyjmie, że pozycja trwa przez cały czas trwania projektu.
- Każda pozycja budżetowa ma opcjonalny termin płatności. Jeśli go nie podasz, system użyje domyślnego terminu płatności ustawionego dla przepływów pieniężnych.
Te dane pozwalają systemowi rozłożyć koszty w czasie i pokazać, kiedy spodziewać się wydatków.
Termin wystawienia faktury
Parametr „Koszty - termin wystawienia faktury" pozwala Ci określić, kiedy system zakłada wystawienie faktury za dany miesiąc. Masz do wyboru:
- Ostatni dzień miesiąca — faktura wystawiana jest w ostatnim dniu miesiąca, którego dotyczy koszt.
- 5. dzień kolejnego miesiąca (domyślnie) — faktura wystawiana jest piątego dnia następnego miesiąca.
To ustawienie wpływa na obliczenie terminu płatności — system liczy go od daty wystawienia faktury. Na przykład, jeśli termin płatności wynosi 30 dni, a faktura jest wystawiona 5. dnia miesiąca, to płatność przypadnie na 5. dzień kolejnego miesiąca.
Kaucja
W projektach budowlanych często stosuje się kaucje (zatrzymania) — czyli potrącenie pewnego procentu z każdej faktury kosztowej jako zabezpieczenie na poczet ewentualnych usterek. Parametr „Koszty: kaucja (%)" pozwala Ci uwzględnić ten mechanizm w przepływach pieniężnych.
Jak to działa:
- Dla każdej przewidywanej płatności kosztowej system potrąca podany procent kwoty netto jako kaucję.
- Po zakończeniu wszystkich płatności za daną pozycję budżetową system planuje zwrot kaucji — 24 miesiące po terminie ostatniej płatności.
Na przykład, jeśli kaucja wynosi 3%, a budżetowy koszt za dany miesiąc to 10 000 zł netto, to system pokaże:
- płatność 10 000 zł w terminie wynikającym z faktury,
- potrącenie kaucji −300 zł w tym samym terminie,
- zwrot kaucji +300 zł po upływie 24 miesięcy od ostatniej płatności.
Domyślna wartość kaucji to 3%. Jeśli ustawisz 0%, kaucja nie będzie naliczana.
Sprzedaż budżetowa
Sprzedaż budżetowa obliczana jest na podstawie kontraktów przypisanych do budżetu projektu.
Kontrakty w walutach obcych
Jeśli kontrakt jest w walucie obcej, system automatycznie przeliczy wszystkie wartości na PLN, korzystając z kursu wymiany walut podanego w kontrakcie.
Przy obliczeniach system bierze pod uwagę następujące parametry każdego kontraktu:
- Wartość kontraktu (w PLN)
- Czas trwania kontraktu
- Termin płatności (opcjonalny)
- Harmonogram płatności (opcjonalny)
Termin wystawienia faktury
Parametr „Sprzedaż - termin wystawienia faktury" działa analogicznie jak dla kosztów budżetowych — określa, kiedy system zakłada wystawienie faktury sprzedażowej za dany miesiąc:
- Ostatni dzień miesiąca — faktura wystawiana jest w ostatnim dniu miesiąca.
- 5. dzień kolejnego miesiąca (domyślnie) — faktura wystawiana jest piątego dnia następnego miesiąca.
Termin płatności liczony jest od tej daty, co przesuwa moment spodziewanego wpływu pieniędzy.
Jak system rozdziela przychody w czasie?
System oblicza sprzedaż budżetową osobno dla każdego kontraktu:
- Jeśli podałeś harmonogram płatności — system wykorzystuje go w pierwszej kolejności.
- Jeśli harmonogram nie obejmuje pełnej kwoty (lub nie został podany) — pozostała wartość netto kontraktu jest rozdzielana równomiernie na cały czas trwania kontraktu. System przyjmuje płatność na koniec każdego miesiąca, a kwotę wylicza proporcjonalnie do liczby dni w danym miesiącu.
Kwoty gwarancji
W obu przypadkach system automatycznie uwzględnia kwoty zatrzymane tytułem gwarancji — potrąca je od kwoty netto każdej przewidywanej płatności. Zwrot gwarancji planowany jest na ostatni dzień okresu gwarancyjnego, przesunięty o domyślny termin płatności dla dokumentów sprzedażowych.
Koszty i sprzedaż na podstawie faktur
Poniższe kategorie bazują na rzeczywistych dokumentach (fakturach) zarejestrowanych w systemie — nie na założeniach budżetowych. System analizuje każdy dokument i klasyfikuje go w zależności od statusu płatności.
Jak system oblicza kwoty z faktur?
System sprawdza każdy dokument kosztowy lub sprzedażowy i określa, ile już zapłacono, a ile pozostaje do zapłaty. Sposób obliczenia zależy od formy płatności:
-
Płatność inna niż przelew (np. gotówka, karta) — system przyjmuje, że dokument został opłacony w całości w dniu wystawienia.
-
Przelew, ale bez polecenia zapłaty — cała kwota netto przypisana do projektu trafia do kategorii „do zapłaty" z datą płatności z faktury.
-
Przelew z poleceniami zapłaty — system oblicza, jaka część kwoty netto dokumentu przypada na dany projekt (ważne, gdy faktura jest podzielona między kilka projektów), a następnie proporcjonalnie rozdziela zapłaconą i niezapłaconą kwotę.
-
Przypadki szczególne — jeśli powyższe metody nie wystarczą, system oblicza proporcję między kwotą brutto a netto dokumentu i na jej podstawie szacuje kwotę netto płatności. Dotyczy to niewielkiej liczby dokumentów.
Ta sama logika obliczeń działa zarówno dla kosztów, jak i sprzedaży, w wariantach:
- Opłacone — płatności już zrealizowane
- Nieopłacone — kwoty zafakturowane, ale jeszcze oczekujące na płatność
Koszty planowane
Koszty planowane to prognoza przyszłych wydatków projektu. To najbardziej zaawansowana część przepływów pieniężnych, ponieważ łączy dwa źródła danych: informacje z już otrzymanych faktur oraz założenia z budżetu.
Jak to działa?
System wyznacza granicę czasową, po której przechodzi z danych rzeczywistych na szacunkowe:
- Do tej granicy — koszty planowane odpowiadają kosztom nieopłaconym (bazują na rzeczywistych fakturach). Wszystkie niezapłacone koszty z przeszłości wyświetlane są jako należne na dzień obliczania.
- Po tej granicy — koszty planowane są szacowane na podstawie budżetu projektu, z uwzględnieniem już dokonanych płatności i zarejestrowanych poleceń zapłaty.
Granica ta zależy od domyślnego terminu płatności — po jego upływie od dnia dzisiejszego system zakłada, że wszystkie koszty są już szacunkowe.
Dlaczego to ważne?
Koszty planowane pozwalają Ci spojrzeć w przyszłość i przewidzieć, jakie wydatki czekają projekt. Łącząc dane z faktur (pewne) z danymi z budżetu (szacunkowe), dostajesz realistyczną prognozę, która aktualizuje się w miarę napływania nowych dokumentów.